ułamki zwykłe

Czytanie i zapisywanie ułamków dziesiętnych

1. Cel dla ucznia.

Dowiecie się, że ułamek 4/10 można zapisać w postaci 0,4. Nauczycie się czytać i zapisywać za pomocą cyfr ułamki dziesiętne.

2. Zamiana ułamków zwykłych na dziesiętne.

Liczby zapisane z użyciem przecinka np. 4,5 lub 5,025 nazywamy ułamkami dziesiętnymi. W ułamku dziesiętnym przecinek oddziela część całkowitą od części ułamkowej.

3. Czytanie i zapisywanie ułamków.

4. Zamiana ułamków dziesiętnych na zwykłe.

Ułamki dziesiętne zamieniamy na ułamki zwykłe, zapisując je tak, jak się czyta, a następnie przedstawia się w postaci ułamka nieskracalnego (należy go skrócić)

5. „Nacobezu”, czyli na co będę zwracać uwagę.

  • czytanie ułamków dziesiętnych,
  • zapisywanie ułamków dziesiętnych,
  • zamiana ułamków zwykłych o mianownikach 10, 100, 1000 na ułamki dziesiętne,
  • zamiana ułamków dziesiętnych na ułamki zwykłe nieskracalne,
  • nazwy cyfr w zapisie ułamka dziesiętnego,
  • zaznaczanie i odczytywanie ułamków dziesiętnych na osi liczbowej.

Różnica ułamków o równych mianownikach

1. Cel dla ucznia.

Będziecie umieli odejmować ułamki o równych mianownikach. Ułatwi Wam to obliczenie, jaką część czekolady została dla Krzysia.

Odp. Dla Krzysia zostało 2/8 czekolady.

2. Zadania.

Gdy obliczamy różnicę dwóch ułamków o jednakowych mianownikach, należy liczniki odjąć, a mianownik pozostawić bez zmian.

3. „Nacobezu”, czyli na co będę zwracać uwagę.

  • odejmowanie ułamków o jednakowych mianownikach,
  • odejmowanie ułamków od całości,
  • zamianę całości na części, jeśli część ułamkowa w odjemnej jest mniejsza od części ułamkowej w odjemniku,
  • skracanie, jeśli to możliwe.

Suma ułamków o równych mianownikach

1. Cel dla ucznia.

Nauczycie się dodawać ułamki o równych mianownikach. Dzięki temu będziecie mogli obliczyć, ile wstążki otrzymała Ania.

Odp. Ania otrzymała 4/5 wstążki.

2. Zadania.

Aby dodać ułamki o jednakowych mianownikach, należy liczniki dodać, a mianownik przepisać.

3. „Nacobezu”, czyli na co będę zwracać uwagę.

  • dodawanie ułamków o jednakowych mianownikach,
  • wyciąganie całości,jeśli to możliwe,
  • skracanie, jeśli to możliwe.

Ułamki właściwe i niewłaściwe.

1. Cel lekcji.

Będziecie umieli zamieniać  ułamki niewłaściwe na liczby mieszane. Pozwoli Wam to powiedzieć, że jedna cała i jedna druga to trzy drugie pizzy.

2. Ułamki niewłaściwe.

to przykłady ułamków niewłaściwych

Jeśli w ułamku licznik jest większy lub równy mianownikowi, to ułamek nazywamy niewłaściwym.

Ułamki, w których licznik jest mniejszy od mianownika nazywamy ułamkami właściwymi.

3. Zamiana ułamków niewłaściwych na liczby mieszane.

4. Zamiana liczb mieszanych na ułamki niewłaściwe.

5. „Nacobezu”, czyli na co będę zwracać uwagę

  • rozpoznawanie ułamków właściwych i niewłaściwych,
  • wyciąganie całości (zamiana ułamków niewłaściwych na liczby mieszane),
  • zamianę liczby mieszanej na ułamek niewłaściwy.

Czy 10% to tyle samo co 1/10?

1. Cel dla ucznia.

Nauczycie się zamieniać procenty na ułamki zwykłe lub dziesiętne oraz odwrotnie. Będziecie wiedzieli, że 50% to połowa, 75% to trzy czwarte, a 10% to jedna dziesiąta itd.

2. Zamiana procentów na ułamki zwykłe i odwrotnie.

zamiana ułamków zwykłych na procemty

 3. Zamiana procentów na ułamki dziesiętne i odwrotnie.

zamiana ułamków dziesiętnych na procenty

4. „Nacobezu”, czyli na co będę zwracać uwagę

  • zamianę procentu na ułamek zwykły nieskracalny i odwrotnie,
  • zamianę procentu na ułamek dziesiętny i odwrotnie,
  • zaznaczanie np. 60% kwadratu,
  • odczytywanie danych z diagramów.

Zamiana ułamków zwykłych na dziesiętne i odwrotnie

1. Cel dla ucznia.

Przypomnicie sobie zamianę ułamków zwykłych na dziesiętne i odwrotnie. Nauczycie się wykonywać działania na tych ułamkach.

2. Zamiana ułamków dziesiętnych na zwykłe.

Ułamki dziesiętne zamieniamy na ułamki zwykłe, zapisując je za pomocą kreski ułamkowej, tak jak się czyta. W wyniku zostawia się ułamek nieskracalny tzn. w miarę możliwości należy skrócić ułamek.

zamiana ułamków dziesiętnych na zwykłe

3. Zamiana ułamków zwykłych na dziesiętne.

Zamieniając ułamki zwykłe na dziesiętne należy sprowadzić je do mianownika 10, 100, 1000,….

Uwaga: W dzisiejszym temacie zamieniamy tylko takie ułamki, które da się sprowadzić do ww mianowników. Pozostałe przykłady omówimy w szóstej klasie.

zamiana ułamków zwykłych na dziesiętne

4. Zapamiętaj!

6. „Nacobezu”, czyli na co będę zwracać uwagę.

  • zamianę ułamków dziesiętnych na zwykłe,
  • zamianę ułamków zwykłych na dziesiętne,
  • wybór, w jakich ułamkach będziesz wykonywał działania,
  • wykonywanie czterech działań na wybranych ułamkach,
  • „zapamiętaj”.

Czy 1/2 czekolady to tyle samo, co 5/10?

1. Cele lekcji.

Dowiecie się, że niektóre ułamki np. 1/2 i 3/6 i 5/10 są sobie równe. Nauczycie się skracać i rozszerzać ułamki.

2. Rozszerzanie.

Mnożenie licznika i mianownika przez tą samą liczbę różną od zera nazywamy  rozszerzaniem ułamka.

3. Skracanie ułamków.


Dzielenie licznika i mianownika przez tą samą liczbę nazywamy skracaniem ułamka.

4. Ułamki nieskracalne.

 to przykłady ułamków nieskracalnych (nie można ich skrócić).

 5.”Nacobezu”, czyli na co będę zwracać uwagę.

  • rozszerzać ułamki,
  • skracać ułamki, tak aby powstały ułamki nieskracalne,
  • wpisywać brakujące liczniki lub mianowniki, tak aby ułamki były równe.

Dzielenie pizzy na równe części, czyli jak powstają ułamki zwykłe

1. Cel dla ucznia

Będziecie potrafili wskazać np. 1/4 (jedna czwarta) czekolady,  1 3/4 (jedna cała i trzy czwarte) szklanki cukru.

2. Przykłady ułamków zwykłych


Mianownik wskazuje, na ile jednakowych części podzielono figurę, a licznik – ile tych części zabrano (zamalowano)

Pamiętaj! Aby odczytać jaka część figury została zamalowana, należy podzielić figurę na RÓWNE CZĘŚCI.

3. Liczby mieszane.

W liczbie mieszanej wyróżniamy część całkowitą i część ułamkową.

4. „Nacobezu”, czyli na co będę zwracać uwagę

  • określenie, jaką część figury pomalowano,
  • pokolorowanie podanej części figury,
  • w ułamku wskazać licznik, mianownik i kreskę ułamkową,
  • zapisywanie ułamków cyframi lub słowami,
  • podać różnicę między ułamkiem a liczbą mieszaną.

Jak czytać ułamki dziesiętne?

1. Cel dla ucznia.

Przypomnicie sobie czytanie ułamków dziesiętnych oraz zamianę ułamków zwykłych na dziesiętne i odwrotnie. Dzięki temu odczytacie odległość między miejscowościami.

Odp. Z Bachorzew do Tarc jest dwa i pięć dziesiątych kilometra, a z Bachorzewa do Hilarowa dwa i pięć setnych kilometra.

2. Nazwy rzędów.


3. Zamiana ułamków dziesiętnych na zwykłe.

Aby zamienić ułamki dziesiętne na zwykłe, należy zapisać je tak, jak czytamy, za pomocą kreski ułamkowej i jeśli to możliwe skrócić je.


4. Zamiana wybranych ułamków zwykłych na ułamki dziesiętne.

Aby zamienić ułamek zwykły na dziesiętny, należy rozszerzyć ułamek do mianownika 10, 100, 1000, …


4. „Nacobezu”, czyli na co będę zwracać uwagę

  • nazwy rzędów,
  • czytanie ułamków dziesiętnych,
  • zapisywanie ułamków dziesiętnych,
  • zamiana ułamków dziesiętnych na ułamki zwykłe i odwrotnie,
  • odczytywanie i zaznaczanie ułamków na osi liczbowej.

Dzielimy ułamki zwykłe.

1. Cel dla ucznia.

Nauczycie się dzielić ułamki. Ułatwi Wam to obliczenie, ile skrzynek jabłek miał tata Tomka, jeśli zebrali 62 1/2 kg, a w skrzynce mieści się 12 1/2 kg.

Odp. Tata Tomka zebrał 5 skrzynek jabłek.

2. Dzielenie.


3. „Nacobezu”, czyli na co będę zwracać uwagę.

  • znajdowanie odwrotności liczby,
  • zamiana dzielenia na mnożenie przez odwrotność drugiej liczby,
  • skracanie ułamków (jeśli jest możliwe),
  • mnożenie,
  • wyciąganie całości(jeśli jest możliwe).

4. Pytanie kluczowe.

Czy przyda Ci się dzielenie ułamków zwykłych przez liczby naturalne? Jeśli tak, podaj przykład takiej sytuacji życiowej.